Ёнғин хавфсизлиги учун масъул: кимни тайинлаш ва тайинлаш тўғрисидаги буйруқда нималарни кўрсатиш керак

Қонун ҳар бир ташкилотга ёнғин хавфсизлиги қоидаларига риоя қилиш мажбуриятини юклайди. Бу нафақат раҳбар ва бошқа мансабдор шахсларга, балки ҳар бир ходимга ҳам тегишлидир. Раҳбар ваколатларнинг бир қисмини ваколатли ходимга топширишга ва уни ёнғин хавфсизлиги учун масъул этиб тайинлашга ҳақли. Ваколатларни юклаш иш берувчининг буйруғи билан расмийлаштирилади. Мақолада ёнғин хавфсизлигини таъминлаш учун масъул бўлган шахсларнинг вазифаларига нималар кириши, уларни тайинлаш тўғрисидаги буйруқда нималар кўрсатилиши ва ёнғин хавфсизлиги қоидаларини бузганлик учун қандай жавобгарлик назарда тутилишини батафсил кўриб чиқамиз.

 

Ёнғин хавфсизлиги учун масъул этиб кимни тайинлаш керак

Ёнғин хавфсизлигини (ЁХ) таъминлаш – бу ташкилотнинг ҳар бир ходимининг – у мансабдор шахс ёки оддий ходим бўлишидан қатъи назар, вазифасидир . Ёнғинга қарши режимга риоя қилиш бўйича талаблар ёнғин хавфсизлиги бўйича йўриқномаларда, ходимларнинг лавозим йўриқномаларида ёки меҳнат шартномаларида мустаҳкамланиши керак.

Ёнғин хавфсизлиги учун биринчи навбатда корхона раҳбари жавобгардир. У ваколатларнинг бир қисмини ваколатли ходимга беришга ва уни ЁХ учун масъул этиб тайинлашга ҳақли. Бироқ ваколатларни бошқаларга бериш раҳбарнинг ўзини шахсий жавобгарликдан озод қилмайди.

Амалиётда ёнғин хавфсизлиги учун масъул этиб қуйидагилар тайинланади:

• меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича муҳандис ёки хавфсизлик техникаси бўйича мутахассис;
• ходимлар ва бинолар билан бевосита ишлайдиган бўлинма ёки бўлим бошлиғи;
• ёнғинга қарши қоидалар соҳасида таълим олган ва билимга эга бўлган ходим;
• кичик компанияларда – раҳбарият ёнғинга қарши тадбирларни назорат қилишни ишониб топширадиган мансабдор шахслардан бири.

 

Ташкилотда ёнғин хавфсизлиги учун масъул шахснинг вазифаларига нималар киради

Ёнғин хавфсизлиги учун масъул бўлган шахслар шартли равишда бир нечта тоифаларга бирлаштириш мумкин бўлган кўплаб вазифаларни бажаради. Уларни қуйидаги жадвалда кўриб чиқамиз.

Жавобгарлик доираси	Вазифалар
Ёнғинга қарши режимни ташкил этиш	ташкилотда ёнғин хавфсизлиги қоидаларини ишлаб чиқиш ва жорий этиш; барча ходимлар томонидан талабларга риоя этилишини назорат қилиш; эвакуация режалари ва ахборот белгиларининг жойлаштирилишини кузатиб бориш; эвакуация йўлларига эркин киришни таъминлаш
Инструктаж ва ўқитиш	бирламчи, такрорий ва режадан ташқари инструктаж ўтказиш; ишчиларга ёнғинда ўзини тутиш қоидаларини ўргатиш; ўқув машғулотлари ва эвакуацияни ташкил этиш; ходимларни ўқув юртлари ва махсус курсларга ўқишга юбориш
Техник назорат	сигнализация ва хабар бериш тизимларининг ишлаш қобилиятини текшириш; ўт ўчиргичлар, гидрантлар ва бошқа ўт ўчириш воситаларининг мавжудлиги ва созлигини назорат қилиш; тутунни чиқариб юбориш ва автоматик ёнғин ўчириш тизимларининг ҳолатини кузатиб бориш; техник хизмат кўрсатиш ва ускуналарни алмаштиришни ташкил этиш
Назорат органлари билан ўзаро ҳамкорлик	ваколатли органларнинг текширувларини кузатиб бориш; Давлат ёнғин назорати кўрсатмаларини бажариш; ёнғин хавфсизлиги ҳолати тўғрисида ҳисоботлар тайёрлаш; Фавқулодда вазиятлар вазирлиги бўлинмалари билан ҳамкорлик олиб бориш
Ҳужжатлар ва ҳисоботлар	инструктажлар журналлари, текшириш далолатномалари, буйруқлар ва баённомаларни юритиш; ходимларни ўқитиш тўғрисидаги ҳужжатларни сақлаш; ЁХ масалалари бўйича фармойишларни расмийлаштириш; раҳбар учун ҳисобот тайёрлаш
Профилактика иши	ходимларни ёнғинга қарши режим қоидалари тўғрисида хабардор қилиш; тушунтириш суҳбатларини ўтказиш; корхонада хавфсиз ахлоқ маданиятини шакллантириш; мунтазам назорат ва эслатмаларни амалга ошириш
Ёнғин чоғидаги ҳаракатлар	дарҳол хабар бериш ва ўт ўчирувчиларни чақиришни ташкил этиш; ходимларни эвакуация қилишга раҳбарлик қилиш; ўт ўчириш бўлинмалари етиб келгунга қадар ўт ўчириш воситаларидан фойдаланишни назорат қилиш; ёнғин сабабларини текшириш ва ҳужжатларни расмийлаштиришда иштирок этиш

Аслида ёнғин хавфсизлиги учун масъул шахс – бу ёнғинга қарши ҳимоя масалаларида раҳбар ва барча ходимлар ўртасидаги воситачидир.

 

Ёнғин хавфсизлиги учун масъул шахсни тайинлаш тўғрисидаги буйруқ қандай тузилади

Ёнғин хавфсизлиги учун масъул шахсни тайинлаш тўғрисидаги буйруқ – бу ташкилот раҳбари томонидан чиқариладиган расмий ҳужжатдир. Унинг мақсади – аниқ ходимга ёнғинга қарши ҳимояни таъминлаш бўйича мажбуриятларни бириктириш ва шахсий жавобгарлик чегараларини белгилашдир.

Буйруқни тузишда тайинлаш мақсади, ходимнинг маълумотлари, унинг вазифалари доираси ва ёнғин хавфсизлиги талабларини бажариш учун жавобгарлигини акс эттириш муҳим. Бундан ташқари, ҳужжатга бошқа бўлинмалар билан ўзаро ҳамкорлик қилиш, ҳисобот бериш ва бир нечта масъул шахслар ўртасида функцияларни тақсимлаш тартиби тўғрисидаги низомларни киритиш мумкин.

Ҳужжатнинг унификация қилинган шакли йўқ. Корхонада у мустақил ишлаб чиқилади, бунда ҳужжатда қуйидаги мажбурий реквизитлар кўрсатилиши зарур:

• корхонанинг номи, буйруқнинг рақами ва санаси;
• буйруқ чиқариш учун асос, масалан, «Ёнғин хавфсизлиги тўғрисида»ги Қонун ва ташкилотнинг ички қоидалари;
• ходимнинг маълумотлари: Ф.И.О., лавозими, бўлинмаси;
• ваколатлар ва мажбуриятлар рўйхати;
• буйруқнинг амал қилиш муддати, масалан, «бекор қилингунга қадар,» «бир йилга» ёки бошқа даврга;
• раҳбарнинг имзоси ва корхона муҳри (муҳр мавжуд бўлган тақдирда).

Буйруқ чиқарилгандан сўнг, ходимга у билан имзо қўйдириб, таништиринг. Буйруқнинг асл нусхасини кадрлар бўлимида, кўчирма нусхасини эса меҳнатни муҳофаза қилиш хизматида сақланг. Шунингдек, буйруқнинг нусхасини компания офисида ёки корхона, меҳнатни муҳофаза қилиш хизмати бўлими биносидаги стендга жойлаштириш мумкин.

Агар корхонада объектлар бир нечта бўлса ёки ходимлар штати катта бўлса, буйруқда масъул шахсларни турли йўналишлар бўйича, масалан: омбор, ишлаб чиқариш цехлари, маъмурий бино ва шу кабилар бўйича тайинлаш назарда тутилиши мумкин.

Бундай ҳолда ваколатлар ва жавобгарлик доиралари ҳар бир шахс учун алоҳида қайд этилиши керак.

 

ЁХ талабларини бажармаганлик учун қандай жавобгарлик назарда тутилган

Корхона раҳбари ва ташкилотда ёнғин хавфсизлигини таъминлаш учун масъул бўлган ходим ёнғин хавфсизлиги тўғрисидаги қонунчилик талабларига қатъий риоя қилиши шарт. Талабларга риоя қилмаганлик учун маъмурий жавобгарлик белгиланган :

• ташкилотларда ёнғин хавфсизлиги қоидаларини бузганлик, шунингдек ёнғинга қарши инвентарлар, ускуналар, ёнғинни аниқлаш ва ўчиришнинг автомат воситаларидан фойдаланиш ва уларни сақлаш қоидаларини бузганлик учун – мансабдор шахсларга БҲМ 3 бараваридан 7 бараваригача миқдорда жарима;
• ҳуқуқбузарлик маъмурий жазо чораси қўлланилганидан кейин бир йил давомида такрор содир этилса – мансабдор шахсларга БҲМ 7 бараваридан 15 бараваригача миқдорда жарима;
• ёнғин чиқишига олиб келган ҳуқуқбузарлик учун – мансабдор шахсларга БҲМ 15 бараваридан 20 бараваригача миқдорда жарима.