Voyaga yetmagan shaxsni ishga qabul qilish

preview

Voyaga yetgan deb 18 yoshga toʻlgan fuqaro hisoblanadi . Umumiy qoidaga koʻra, ishga 16 yoshdan olish mumkin. Biroq, 15 yoshdanoq umumta’lim maktablari, oʻrta maxsus, kasb-hunar oʻquv yurtlarining oʻquvchilarini ota-onalardan birining (ota-ona oʻrnini bosuvchi shaxsning)  roziligi bilan ishlashga ruxsat beriladi.      

Voyaga yetmagan xodimni ishga qabul qilishni  toʻgʻri rasmiylashtirish haqida “Norma” mutaxassisi, huquqshunos Lenara Hikmatova soʻz yuritadi:

 

- “Voyaga yetmagan shaxs oʻqish jarayonini buzmay, faqat oʻqishdan boʻsh vaqtida ishlashi mumkin. Shuningdek, unga sogʻligʻi hamda ma’naviy va axloqiy kamol topishiga ziyon yetkazmaydigan yengil ishlarni topshirish mumkin .

 

Hujjatlar

 Voyaga yetmagan shaxsni ishga qabul qilishda quyidagi hujjatlarni talab qiling :

  • pasport yoki uning oʻrnini bosadigan boshqa hujjatni, oʻn olti yoshga toʻlmaganlardan esa tugʻilganlik toʻgʻrisidagi guvohnomani;
  • mehnat daftarchasini, birinchi marotaba ishga kirayotgan shaxslar, shuningdek, mehnat faoliyatini 2020 yil 1 yanvardan (elektron mehnat daftarchalari joriy qilingandan soʻng) boshlaganlar bundan mustasno; 
  • maxsus ma’lumotga yoki maxsus tayyorgarlikka ega shaxslargina bajarishi mumkin boʻlgan ishlarga kirayotganda oʻrta maxsus, kasb-hunar oʻquv yurtini tamomlaganligi toʻgʻrisidagi diplomni yoxud mazkur ishni bajarish huquqini beradigan guvohnomani yoki boshqa tegishli hujjatni. Bu band ta’lim muassasalarini bitirgan va bu haqda hujjatga ega boʻlgan xodimlarga tegishli. Oʻrta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarida ta’lim olayotgan voyaga yetmagan shaxslar umumiy oʻrta ta’lim toʻgʻrisida shahodatnoma taqdim etishlari mumkin;
  • 16 yoshga toʻlmagan xodim ishga joylashayotganda ota-onalardan birining (ota-ona oʻrnini bosuvchi shaxsning) yozma roziligi;
  • dastlabki tibbiy koʻrik natijalari .
  • Tibbiy koʻrik ish beruvchi hisobidan tashkil qilinadi. Keyinchalik voyaga yetmagan shaxs 18 yoshga toʻlgunga qadar davriy ravishda tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi;
  • harbiy xizmatga majburlar yoki chaqiriluvchilar tegishincha harbiy biletni yoki harbiy hisobda turganlik haqidagi guvohnomani taqdim etadi;

Fuqarolarni chaqiruv uchastkalarida qayd etish umumiy oʻrta, oʻrta-maxsus va boshlangʻich professional ta’lim muassasasidagi oxirgi oʻquv yilining oktyabr-noyabr oylarida amalga oshiriladi. Chaqiriluvchilarga chaqiriluvchining qayd etilganligi toʻgʻrisida guvohnoma beriladi va qayd etilgan vaqtdan boshlab harbiy roʻyxatga kiritiladi .

E’tibor bering

Davlat organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, davlat tashkilotlari va muassasalari  aholidan quyidagilarni talab qilishga haqli emas:

  • 01.06.2021 yildan -shaxsni tasdiqlovchi hujjat nusxasi, mehnat daftarchalari va uning nusxalarini ;
  • 01.01.2022 yildan oliy ta’lim haqidagi diplom; jismoniy shaxsning oʻrta maxsus, kasb-hunar ta’lim muassasalari, shuningdek, umumiy oʻrta ta’lim muassasalarini bitirgani haqidagi hujjatlar (11-sinf asosida).

Mas’ul davlat organlari va tashkilotlari ularni mustaqil ravishda «Elektron hukumat» tizimi idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali soʻrab oladi .

 

Mehnat shartnomasi, mehnat daftarchasi

Voyaga yetmagan xodim bilan mehnat shartnomasi tuzib, uni ishga qabul qilish haqida buyruq chiqaring. U bilan xodimni tanishtirib, imzo qoʻydiring .

Agar voyaga yetmagan shaxs avval ishlagan va unda qogʻoz mehnat daftarchasi boʻlsa, ish beruvchi uni qabul qilib, ishga qabul qilish haqidagi yozuvni kiritadi .

Agar voyaga yetmagan shaxs ishga birinchi marta kirayotgan yoki elektron mehnat daftarchalari joriy qilingandan keyin ish boshlagan boʻlsa, qogʻoz “mehnat daftarchasi” yuritilmaydi. Mehnat shartnomasi my.mehnat.uz saytida rasmiylashtirilgandan keyin xodimga avtomatik tarzda elektron mehnat daftarchasi ochiladi.

 

Ish vaqtining davomiyligi

Oʻn oltidan oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan xodimlarga ish vaqtining davomiyligi  haftasiga oʻttiz olti soatdan, oʻn beshdan oʻn olti yoshgacha boʻlgan shaxslar uchun esa haftasiga yigirma toʻrt soatdan oshmasligi kerak .

 

Mehnatga haq toʻlash

Kundalik ish vaqti toʻliq boʻlganda oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan xodimlarning mehnatiga haq tegishli toifadagi boshqa  xodimlarga beriladigan miqdorda toʻlanadi .

Korxonalarda oʻqishdan boʻsh vaqtida ishlayotgan oʻquvchilarning mehnatiga ishlagan vaqtiga mutanosib ravishda yoki ishlab chiqargan mahsulotiga qarab haq toʻlanadi .

 

Mehnat ta’tili

Voyaga yetmagan shaxsning ta’tili  oʻttiz kalendar kundan kam boʻlishi mumkin emas. Ta’til yoz vaqtida yoki yilning oʻzlari uchun qulay boʻlgan boshqa har qanday vaqtida beriladi .

Mehnat  shartnomasini ish beruvchining tashabbusi bilan bekor qilish

Ish beruvchi voyaga yetmagan xodimni  mehnat shartnomasini bekor qilishning umumiy tartibiga rioya qilgan holda ishdan boʻshatishi mumkin. Biroq, bunda mahalliy mehnat organi roziligini olish kerak boʻladi .

 

Taqiqlar

Quyidagilar taqiqlanadi :

  • oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslarni roziligidan qat’iy nazar tungi ishlarga, ish vaqtidan tashqari ishlarga va dam olish kunlaridagi ishlarga jalb etish ;
  • voyaga yetmaganlarning mehnatidan quyidagilarda foydalanish:

- yer ostida, suv ostida, xavfli balandlik va yopiq hududda;

- xavfli mexanizm, asbob -uskunalarda;

- voyaga yetmaganning sogʻligʻiga shikast yetkazadigan xavfli moddalar ta’siriga tushishi ehtimoli boʻlgan sharoit yoki jarayonlar, harorat, shovqin darajasi yoki tebranishlar bor joyda;

- juda  qiyin sharoitlar (uzoq davom etadigan ish soatlari, tungi ish va b.);

- oʻz tabiatiga koʻra bu toifadagi ishchilarning axloqiga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan ishlar;

- belgilangan me’yorlardan ortiq ogʻir yuklarni koʻtarish va harakatlantirish. Me’yorlar  12.05.2009y. 1954-sonli Nizom bilan belgilangan.

Voyaga yetmaganlarning sogʻligʻi, xavfsizligi yoki axloqiga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan noqulay mehnat sharoitlari bilan yer osti va boshqa ishlar roʻyxati 29.07.2009 y. 1990-son Nizom bilan belgilangan.

Voyaga yetmagan ishchilarning mehnat huquqlari  katta yoshdagi xodimlarning mehnat huquqlariga tenglashtirilgan".

 


Ishga qabul qilish - Oʻzbekistonda ishga qabul qilish tartibi, Oʻzbekiston Respublikasida ishga joylashish haqida hamma narsa ishga qabul qilish, oʻzbekistonda ishga qabul qilish, ishga qabul qilish tartibi Oʻzbekistonda ishga yollash qanday ishlaydi? Bu yerda siz Oʻzbekiston Respublikasida ishga qabul qilish tartibi haqida maqolalar bilan tanishasiz. Oʻzbekistonda mehnat shartnomalarini tuzish va ishga qabul qilish qoidalari haqida hamma narsa kadrovik.uz saytida /oz/publish/doc/text177864_voyaga_etmagan_shahsni_ishga_qabul_qilish