Ishdan boʻshatish kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishilmasa

preview

«Korxonada ish beruvchining tashabbusi boʻyicha xodimlar bilan mehnat shartnomalarini bekor qilish uchun kasaba uyushma qoʻmitasining roziligini olish majburiyatini nazarda tutuvchi jamoa shartnomasi amal qiladi. Ish beruvchi bunday rozilikni olmasdan oʻz tashabbusi boʻyicha xodimlardan biri bilan mehnat shartnomasini bekor qildi». 

 

– Mehnat kodeksining 101-moddasi 1-qismiga muvofiq, agar jamoa kelishuvi yoki jamoa shartnomasida mehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusi bilan bekor qilish uchun kasaba uyushmasi qoʻmitasining roziligini olish nazarda tutilgan boʻlsa, shartnomani bunday rozilikni olmay turib bekor qilishga yoʻl qoʻyilmaydi. 

Agar mehnat shartnomasi bekor qilinayotgan boʻlsa, quyidagi holatlarda kasaba uyushma qoʻmitasi yoki xodimlarning boshqa vakillik organining roziligini olish shart emas:

1) korxona tugatilishi munosabati bilan;

2) mehnat kodeksining 100-moddasi 2-qismida nazarda tutilgan har qanday asoslar boʻyicha korxona rahbari bilan;

3) korxona rahbari, uning oʻrinbosarlari, bosh buxgalter bilan (bosh buxgalter vazifasini amalga oshiruvchi xodim bilan) tuzilgan mehnat shartnomasi mulkdorning almashishi sababli bekor qilinganda .

 

E’tibor bering

Korxonaning jamoa shartnomasi qonunchilik yoki tarmoq kelishuvlari bilan taqqoslaganda xodimning holatini yomonlashtirishi mumkin emas.

Agar tarmoq yoki hududiy jamoa kelishuvlarida ish beruvchi tashabbusi bilan mehnat shartnomasini bekor qilish uchun kasaba uyushmalari qoʻmitasi yoki xodimlarning boshqa vakillik organining oldindan roziligini olish nazarda tutilgan boʻlsa, bunday rozilik jamoa shartnomasida koʻrsatilgan yoki koʻrsatilmaganligidan qat’i nazar olinishi shart . Shuning uchun tashkilot ma’lum bir kasb, tarmoq yoki hudud xodimlari uchun jamoa kelishuvi ta’siriga tushish-tushmasligini  aniq bilishi kerak .

 

Eslatib oʻtamiz

Tarmoq va hududiy (mintaqaviy) kelishuvlar kasaba uyushmalari (xodimlarning boshqa vakillik organlari) va ish beruvchilar (ularning birlashmalari) oʻrtasida tuziladi.

Tarmoq kelishuvlari tarmoqni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlarini, mehnat sharoitlari va ish haqini, tarmoq ishchilari (professional guruhlar) uchun ijtimoiy kafolatlarni belgilaydi. Hududiy kelishuvlar – hududiy xususiyatlar bilan bogʻliq muayyan ijtimoiy-iqtisodiy muammolarni hal qilish uchun shart-sharoit yaratadi.

 

Ish beruvchi uchun xatoning oqibatlari

Ish beruvchi mehnat qonunchiligi va mahalliy hujjatlarda belgilangan mehnat shartnomalarini bekor qilish tartibini buzdi. Buning uchun uning mansabdor shaxslari Ma’muriy kodeksning 49-moddasi boʻyicha jarimaga tortilishi mumkin.

Ushbu huquqbuzarlik uchun ma’muriy javobgarlikdan tashqari jinoiy javobgarlik ham nazarda tutilgan.

Xususan, Jinoyat kodeksining 148-moddasiga koʻra, bila turib quyidagilarni noqonuniy ishdan boʻshatish:

  • ayolni homiladorligi munosabati bilan;
  • yosh bolani parvarish qilayotgan shaxsni;
  • yoxud - shunday qilmishlar uchun ma’muriy jazo qoʻllanilganidan keyin sodir etilsa,

BHMning 25 baravarigacha miqdorda jarima yoki uch yilgacha rahbarlik lavozimlarini egallash huquqidan mahrum qilish yoki uch yilgacha axloq tuzatish ishlari bilan jazolanadi.

Koʻrib chiqilayotgan vaziyatda xodim buzilgan huquqlarini himoya qilish uchun sudga murojaat qilishi mumkin. Xodim bilan mehnat shartnomasi ish beruvchining tashabbusi bilan kasaba uyushmasi qoʻmitasining roziligisiz bekor qilinganligini belgilab, sud ishdan boʻshatishni noqonuniy deb tan olishi va xodimning ish joyida tiklash talabini qondirishi mumkin .

Bunda ish beruvchi quyidagilarga majbur boʻladi :

1) xodimga majburiy progul vaqti uchun haq  toʻlash;

2) ishdan boʻshatilganligi ustidan shikoyat qilish bilan bogʻliq qoʻshimcha xarajatlar (mutaxassislardan maslahat olish, ish yuritish uchun ketgan xarajatlar va boshqalar) uchun kompensatsiya toʻlash;

3) ma’naviy zarar uchun kompensatsiya toʻlash. Ma’naviy zarar miqdori sud tomonidan belgilanadi (lekin xodimning oylik ish haqidan kam boʻlishi mumkin emas).

 

Qanday tuzatish kerak

Ishdan boʻshatilgan xodimni avvalgi ish joyida avvalgi lavozimiga tiklang. Keyin, agar siz u bilan mehnat shartnomasini bekor qilmoqchi boʻlsangiz, rozilik olish uchun kasaba uyushma qoʻmitasiga murojaat qiling.

 

Ish beruvchi tomonidan yoʻl qoʻyiladigan xatolar va ularni tuzatish tartibi Ish beruvchi tomonidan yoʻl qoʻyiladigan xatolar va ularni tuzatish tartibi Ish beruvchi tomonidan yoʻl qoʻyiladigan xatolar va ularni tuzatish tartibi /oz/publish/doc/text182573_ishdan_bushatish_kasaba_uyushmasi_qumitasi_bilan_kelishilmasa