Mukofotlash toʻgʻrisidagi nizom qanday tuziladi

Mehnat kodeksining 153-moddasiga muvofiq, ish beruvchi xodimlarning vakillik organi fikrini hisobga olgan holda, qoʻshimcha toʻlovlar va ustamalarni tartibga soluvchi mukofotlashning turli  tizimlarini belgilashga haqli. Mukofotlarni toʻlash shartlari va ichki tartibi korxonaning lokal hujjatida aks ettirilishi kerak. Masalan, mukofotlash toʻgʻrisidagi nizomda.

Qonun ish beruvchiga mehnat jamoasining fikrini hisobga olish zarurati bilangina cheklangan oʻzining mukofotlash tizimini yaratish uchun deyarli toʻliq harakat erkinligini taqdim qildi. Agar tashkilotda kasaba uyushmasi qoʻmitasi yoki boshqa vakillik organi boʻlsa, mukofotlash toʻgʻrisidagi nizom loyihasi u bilan kelishilgan boʻlishi kerak. Agar bunday organ boʻlmasa, ish beruvchi mukofotlarni mustaqil ravishda joriy qilishi mumkin. Biroq, nizomni tasdiqlaydigan buyruqda, xodimlar oʻz xohishiga koʻra ma’lum vaqt ichida fikri hisobga olinadigan oʻz vakillik organini tuzishlari mumkinligi koʻrsatilishi mumkin.

Bunday holda, bunday organni yaratish uchun qisqa muddat (masalan, 2 hafta) va asosli fikrni tayyorlash uchun muddatni belgilash tavsiya etiladi (2 hafta ham yetarli boʻladi). Bunda buyruqda, agar xodimlar belgilangan muddatda ushbu huquqdan foydalanmasa, mukofotlash toʻgʻrisidagi nizom tashkilot mehnat jamoasining fikrini hisobga olgan holda tasdiqlangan deb hisoblanishini koʻrsating.

Mukofotlash tizimining tuzilishi

1-boʻlim. Umumiy qoidalar

Ushbu boʻlim quyidagilarni belgilaydi:

• mukofotlarni olishga kim haqli ekanligini (qoida tariqasida, bu – tashkilot bilan mehnat shartnomasini tuzgan xodimlar);
• mukofotlashning umumiy mezonlari va mukofotlarni taqsimlash qoidalari;
• mukofotlarni shakllantirish manbai (ish haqi fondidan, tashkilotning oʻz mukofotlash fondidan) va boshqalar.

2-boʻlim. Mukofotlash koʻrsatkichlari

Bu yerda ish beruvchi xodimlarga aniq nima uchun mukofot toʻlashini tasvirlang. Bunda mukofotlarni toʻlash uchun asoslar xodimlarning lavozimlariga va muayyan tarkibiy boʻlinmalar oldida turgan vazifalarga qarab farqlanadi.

Masalan, savdo boʻyicha menejerlarni savdo rejasini ortigʻi bilan bajargani uchun, konstruktorlar va texnologlarni – yangi texnologiyalar, materiallar, ishlab chiqarish usullarini joriy qilgani uchun, buxgalterlarni – sifatli va oʻz vaqtida hisobot bergani va h.k.lar uchun mukofotlash mumkin. Mukofotlash uchun koʻrsatkichlarni aniqlashda chalkashliklar paydo boʻlmasligi uchun ular hisobga oson olinishi va juda koʻp boʻlmasligi kerakligini e’tiborga oling.

3-boʻlim. Mukofotlash tartibi

Bu yerda mukofotlarni hisoblashning ichki tartibini aks ettiring. Odatda, xodimlarni mukofotlash uchun taqdim qilish quyidagicha sodir boʻladi:

1)  xodimlarni mukofotlash rejalashtirilgan davr oxirida ularning bevosita rahbarlari (boʻlim, sex, smena boshliqlari va boshqalar) ularning ishi toʻgʻrisidagi ma’lumotlar asosida mukofotning aniq miqdorini belgilaydi va  tashkilot rahbari nomiga yozilgan xizmat xatida oʻz xohish-istaklarini bildiradi;

2) xizmat xatlari asosida rahbar mukofotlash haqida tashkilot boʻyicha umumiy buyruq chiqaradi. Ushbu buyruq nusxasi buxgalteriya boʻlimiga yuboriladi.

4-boʻlim. Qoidabuzarliklar roʻyxati

Mukofotlash toʻgʻrisidagi nizomga xodim mukofotdan mahrum qilinadigan yoki uni kamaytirilgan miqdorda oladigan qoidabuzarliklar roʻyxatini kiritish maqsadga muvofiq sanaladi.

Masalan, xodimning aybi bilan ish rejasi bajarilmaganligi yoki past sifatli mahsulot ishlab chiqarilganligi uchun mukofot miqdori kamayadi yoki toʻlanmaydi.

Har bir tashkilot faoliyatining oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda qoidabuzarliklarning aniq roʻyxatini mustaqil ravishda ishlab chiqadi.

Nizomning tayyor loyihasini tasdiqlash uchun quyidagilarga yuboring:

1) tashkilotning yuridik boʻlimi yoki yuridik maslahatchiga – qonunchilikka muvofiqligini tekshirish uchun;

2) kadrlar boʻlimi boshligʻiga;

3) bosh buxgalterga.

Loyiha ushbu mas’ul shaxslar bilan kelishilganidan soʻng tashkilot direktori «Tasdiqlayman» degan joyga oʻz imzosi va sanani qoʻyadi.