Noyabr oyida har bir kadrovikka asqotadi:
«Kompaniya ish hajmining kamayishi tufayli shtatni sezilarli darajada qisqartirmoqda. Kasaba uyushmasi qoʻmitasi ommaviy ravishda qisqartirish toʻgʻrisida mahalliy mehnat organi xabardor qilinishi kerakligini eslatdi, aks holda jarima toʻlashga toʻgʻri keladi. Xususiy tashkilot bunga majburmi? “Ommaviy ravishda ishdan boʻshatish” deb nima hisoblanadi?».
Savollarga «Norma» eksperti, huquqshunos Lenara XIKMATOVA javob berdi:
– Mahalliy mehnat organini faqat ishchilar ommaviy ravishda ishdan boʻshatilgan taqdirda xabardor qilish kerak. Bunday holda «mehnat birjalari» ommaviy ravishda ishdan boʻshatilayotgan xodimlarga ishga joylashish va bandlikni ta’minlashda, shu jumladan bepul kasbga tayyorlashga, qayta tayyorlashga va malaka oshirishga yuborish orqali koʻmaklashadi 
.
Xodimlarining umumiy soni yuz kishidan ortiq boʻlgan tashkilotlardan roʻyxatdagi xodimlar oʻrtacha sonining oʻn va undan ortiq foizi ishdan boʻshatilishi xodimlarni ommaviy ravishda ishdan boʻshatish deb hisoblanadi.
Xodimlarning oʻrtacha sonini hisoblash
Xodimlar sonini hisobot yili uchun xodimlarning oʻrtacha yillik sonidan kelib chiqqan holda aniqlang.
Oʻrtacha yillik songa quyidagilar kiritiladi:
1) mehnat shartnomalari tuzilgan barcha xodimlar;
2) Fuqarolik-huquqiy shartnomalar boʻyicha ishlovchilar (yakka tartibdagi tadbirkorlar, fuqarolik-huquqiy shartnomalar boʻyicha xizmatlarni koʻrsatuvchilardan tashqari).
Oʻrtacha yillik raqamlar alohida hisoblab chiqiladi va jamlanadi:
1) mehnat daftarchalari boʻlgan xodimlar;
2) tashqi oʻrindoshlar;
3) fuqarolik-huquqiy shartnomalar boʻyicha ishlovchilar.
Misollar bilan hisoblash tartibi 2858-sonli Tadbirkorlik sub’yekti xodimlarining oʻrtacha yillik sonini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomda batafsil bayon etilgan.
Xodimlarni ommaviy ravishda ishdan boʻshatish toʻgʻrisida xususiy tashkilotlarni xabardor qilish kerakmi
– Talab mulkchilik shaklidan qat’i nazar, kichik korxona va mikrofirmalardan tashqari barcha ish beruvchilarga nisbatan qoʻllaniladi. Kichik biznes sub’yektlari bu ishni ixtiyoriy ravishda amalga oshiradilar.
Yuridik shaxs mikrofirma va kichik korxonalar toifasiga kiritilganda yuridik shaxsning asosiy (profil) faoliyat turiga mos keladigan xodimlar sonining mezoni qabul qilinadi .
Qanday va qaysi muddatlarda xabardor qilish kerak
Ish beruvchi 2 oydan kechiktirmay mahalliy mehnat organiga quyidagilarni topshirishi shart:
ishdan boʻshatilayotgan xodimlarning shaxsiy roʻyxatlari – kasb, mutaxassislik, malaka va ish haqi miqdorini koʻrsatgan holda;
ishdan boʻshatish muddatlari haqida ma’lumot.
Axborotni taqdim etish shakli Mehnat organlariga boʻsh ish joylari (vakant lavozimlar) mavjudligi toʻgʻrisida va moʻljallanayotgan xodimlar ishdan ozod etilishi toʻgʻrisidagi ma’lumotlarni taqdim etish tartibi haqidagi nizomga 3-son ilovada koʻrsatilgan.
Ma’lumotni taqdim qilish sanasi: ____ _______________ _______ y.
Xodimlarni boʻlgʻusi ishdan ozod etish haqida MA’LUMOT
1. Ish beruvchining toʻliq nomi: _______________________________________________ 2. Ish beruvchining STIRi ______________________________________________________________ 3. Ish beruvchining manzili: _______________________________________________________________ 4. Ishdan ozod qilinadigan xodimlarning roʻyxati:
Ish beruvchining mas’ul shaxsi imzosi: (lavozimi) (imzo) (F.I.O.) |
E’tibor bering
«Mehnat birjasi» ish beruvchi va hokimlik bilan birgalikda xodimlarni ozod qilishning salbiy oqibatlarini yumshatish dasturini ishlab chiqadi. Zarurat boʻlganda, xodimlarning ommaviy ravishda ishdan boʻshatilishi 6 oygacha toʻxtatilishi mumkin. Bunda ish beruvchiga muddatni bunday ortga surish tufayli yetkazilgan zarar toʻliq yoki qisman qoplanadi.
Agar ma’lumot taqdim qilinmasa
Mas’ul mansabdor shaxs Ma’muriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksning 229-moddasi bilan ma’muriy javobgarlikka tortilishi mumkin.
E’tibor bering
Agar korxonada kasaba uyushmasi qoʻmitasi yoki xodimlarning boshqa vakillik organi boʻlsa, ish beruvchi ushbu organga ham kamida 2 oy oldin ommaviy qisqartirish toʻgʻrisida ma’lumot taqdim etadi. Shuningdek, u bilan birga ishdan boʻshatishning oqibatlarini yumshatish uchun qoʻshma konsultatsiyalar oʻtkaziladi.
