Dastlabki sinovni belgilashda ish beruvchining TOP-5 xatosi

preview

Ishga qabul qilishda dastlabki sinov ish beruvchiga xodim oʻziga topshirilgan ishga layoqatliligini tekshirish, shuningdek – natija qoniqarsiz boʻlganda uni soddalashtirilgan tartibda ishdan boʻshatish imkonini beradi MK 87-m. Bunda dastlabki sinov nafaqat shartlashilishi, balki toʻgʻri rasmiylashtirilishi ham kerak.

Dastlabki sinovni belgilashda ish beruvchilarning eng keng tarqalgan xatolari haqida «Norma» eksperti Lenara XIKMATOVA gapirib berdi:

 

1-xato. Ish beruvchi shaxsni dastlabki sinovga mehnat shartnomasi tuzmagan holda qabul qiladi

 MKning 84-m. 2-q.ga muvofiq dastlabki sinov toʻgʻrisidagi shart mehnat shartnomasida shartlashilishi kerak. Biroq, xatto shaxs tegishli rasmiylashtirishsiz ishga qabul qilingan taqdirda ham bu ish beruvchini hech qanday tarzda «qutqarmaydi». Axir  ishga qabul qilish huquqiga ega boʻlgan mansabdor shaxs tomonidan yoki uning ruxsati bilan xodimga  haqiqatda ishlashga ruxsat etilgan boʻlsa,  ish boshlangan kundan e’tiboran mehnat shartnomasi tuzilgan hisoblanadi .  Va haqiqatda  ishlashga ruxsat etilgan shaxs oqibatda  dastlabki sinov sharti bilan mehnat shartnomasini imzolashni rad etishga haqli. Bu holda ish beruvchi dastlabki sinov toʻgʻrisida shartlashilmagan holda mehnat shartnomasini tuzishi shart boʻladi.

  

2-xato. Dastlabki sinov toʻgʻrisida shart faqat buyruqda yoziladi

Dastlabki sinov mavjudligini tasdiqlovchi asosiy hujjat bu mehnat shartnomasidir. Aynan u ishga qabul qilish toʻgʻrisida buyruq chiqarish uchun asos hisoblanadi . Buyruq tuzilgan mehnat shartnomasining mazmuniga toʻla muvofiq ravishda chiqariladi . Shuning uchun, agar dastlabki sinov toʻgʻrisidagi shart faqat buyruqda mavjud boʻlsa va mehnat shartnomasida mavjud boʻlmasa, xodim sinovsiz qabul qilingan hisoblanadi .

 

3-xato. Xodim dastlabki sinovga  ish haqisiz va ragʻbatlantirish xususiyatiga ega qoʻshimcha toʻlovlarsiz qabul qilinadi

Dastlabki sinov davrida xodimlarga mehnat toʻgʻisidagi qonun hujjatlari va korxonada oʻrnatilgan mehnat shartlari toʻliq tatbiq etiladi . MK 154-m. muvofiq ish beruvchi xodimga oʻzi bajargan ishi uchun haq toʻlashi shart.

Sinov muddatida mehnatga haq toʻlash mazkur lavozim, kasb, mutaxassislik boʻyicha xodimlar uchun belgilangan shartlarga muvofiq amalga oshiriladi. Bundan tashqari, kompaniyaning mehnatga  haq toʻlash tizimi bilan  belgilangan ish haqi, mukofotlar, ustamalar, qoʻshimcha toʻlovlar miqdorini pasaytirish mumkin emas.

 

4-xato. Dastlabki sinov belgilash taqiqlangan xodimlar toifalari hisobga olinmaydi

Dastlabki sinovni barchaga qatorasiga belgilash mumkin emas.  Aytish mumkinki, xodimlarning quyidagi toifalarining omadi kelgan, ular sinovsiz ishga qabul qilinadilar :

  • homilador ayollar;
  • 3 yoshga toʻlmagan bolasi bor ayollar;
  • korxona uchun belgilangan minimal ish joylari  hisobidan ishga yuborilgan shaxslar;
  • oʻrta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining hamda oliy oʻquv yurtlarining tegishli ta’lim muassasasini  tamomlagan kundan e’tiboran  3 yil ichida birinchi bor ishga kirayotgan bitiruvchilari  ishga qabul qilinganda;
  •  mehnat shartnomasi 6 oygacha muddatga tuzilgan xodimlar.

 

5-xato. Boshqa ishga oʻtkazilganda sinov muddati belgilanadi

Dastlabki sinov faqat mehnat shartnomasi tuzilganda belgilanadi. Mehnat shartnomasi quyidagi hollarda oʻzgartirilganda, hatto xodim unga rozi boʻlgan taqdirda  ham sinovni rasmiylashtirish mumkin emas:

  • boshqa ishga oʻtkazishda;
  • mehnat shartlari oʻzgartirilganda;
  • ish joyi oʻzgartirilganda.

Tegishincha, sinov muddati, masalan, ancha yuqori lavozimga yoki katta haq toʻlanadigan ishga oʻtkazilayotgan xodimga uning layoqatini tekshirish uchun belgilanishi mumkin emas. 

 

Ishga qabul qilish - Oʻzbekistonda ishga qabul qilish tartibi, Oʻzbekiston Respublikasida ishga joylashish haqida hamma narsa ishga qabul qilish, oʻzbekistonda ishga qabul qilish, ishga qabul qilish tartibi Oʻzbekistonda ishga yollash qanday ishlaydi? Bu yerda siz Oʻzbekiston Respublikasida ishga qabul qilish tartibi haqida maqolalar bilan tanishasiz. Oʻzbekistonda mehnat shartnomalarini tuzish va ishga qabul qilish qoidalari haqida hamma narsa kadrovik.uz saytida /oz/publish/doc/text185219_dastlabki_sinovni_belgilashda_ish_beruvchining_top-5_hatosi