2023 yil may oyidan mehnat shartnomalarini qanday oʻzgartirish mumkin

Yangi MK boʻyicha ba’zi hollarda mehnat shartnomasi oʻzgartirilishi mumkin. Shartnoma shartlarini oʻzaro kelishuv asosida ham, bir tomonlama tartibda ham tuzatish mumkin, asosiysi – oʻzgarishlarni toʻgʻri rasmiylashtirish.

Buni qanday amalga oshirish va xatosiz rasmiylashtirish mumkinligi haqida kadrovik.uz iltimosiga koʻra  yangi MKni ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruh a’zolari – Aleksey NIYaZMETOV va Yuriy FEOKTISTOV tushuntirishdi:

– Mehnat shartnomasi shartlarini oʻzgartirish mumkin . Quyidagilar bunga asos boʻlib xizmat qiladi:

• mehnat sharoitlarining, ish beruvchining yoki mehnat shartnomasida shart qilib koʻrsatilgan ish joyining oʻzgarishi; 
• vaqtincha        xizmat safariga yuborish;
• xodimni boshqa ishga vaqtincha yoki doimiy oʻtkazish .

Eslatib oʻtamiz

Mehnat shartlari – bu mehnat shartnomasiga muvofiq xodimning mehnat faoliyati amalga oshiriladigan ijtimoiy (ish haqi, ish vaqtining davomiyligi va b.) va ishlab chiqarish omillari (texnika, sanitariya- gigiyena va b.) tushuniladi .

Quyidagilar boʻyicha oʻzgartirishlar kiritish mumkin:

1. Oʻzaro rozilik boʻyicha. Bu haqda  xodim ham, ish beruvchi ham soʻrashi mumkin. Taraflarning kelishuviga binoan mehnat shartnomasining majburiy va qoʻshimcha shartlariga bir yoki bir nechta oʻzgartirishlar kiritish mumkin. Misol uchun, agar xodimni boshqa ishga oʻtkazayotgan boʻlsangiz, nafaqat mehnat vazifasi, balki ish va dam olish vaqti, ish haqi va boshqa jihatlar ham oʻzgarishi mumkin.

2. Bir tomonlama tartibda. Istisno hollarda ish beruvchi bir tomonlama tartibda oʻzgartirishlar kiritishi mumkin . Bunda amal qilinishi kerak boʻlgan bir qator cheklovlar va talablar mavjud. Masalan, xodimning mehnat vazifasini bir tomonlama tartibda oʻzgartirib boʻlmaydi. Oʻz navbatida xodim ham ayrim hollarda oʻzining ish shartlarini oʻzgartirishni talab qilishi mumkin.

Xodimning tashabbusi bilan mehnat shartnomasi shartlarini oʻzgartirish

Xodim mehnat shartlarini oʻzgartirishni talab qilishga haqli , lekin umumiy qoida boʻyicha oʻzgartirishlar faqat ish beruvchining roziligi bilan kiritilishi mumkin.

Biroq, masalan, xodim vaqtincha yengilroq ishga oʻtishi kerak boʻlganda va bu tibbiy xulosada qayd etilgan boʻlsa, uning iltimosini rad etib boʻlmaydi.

Xodimning mehnat shartlarini oʻzgartirish haqidagi arizasi u berilgan kundan e’tiboran uch kundan kechiktirmay koʻrib chiqilishi kerak.

Oʻzgartirish  rad etilgan taqdirda, xodimga bu haqda rad etishning sababini koʻrsatib, yozma shaklda xabar qiling.

E’tibor bering

Agar ish beruvchi rad etishning sabablarini koʻrsatmagan boʻlsa, xodim bu qaror ustidan shikoyat qilishi mumkin .

Ish beruvchi tomonidan mehnat shartnomasi shartlarini bir tomonlama oʻzgartirish

Agar korxonada tashkiliy yoki texnologik mehnat shartlari oʻzgarayotgan boʻlsa, ish beruvchi xodimning roziligisiz mehnat shartlarini oʻzgartirishi mumkin . Ta’kidlash kerakki, mehnat shartnomasi shartlarini bir tomonlama tartibda oʻzgartirish oson emas.

Ish beruvchi oʻzgarishlar haqida xodimni kamida ikki oy oldin yozma shaklda, imzo qoʻydirib ogohlantirishi shart.

E’tibor bering

Yangi Mehnat kodeksi ish beruvchiga xodimning roziligisiz ogohlantirishning ikki haftadan ortiq boʻlgan muddatini mutanosib pul kompensatsiyasi bilan almashtirishga ruxsat beradi .

Mehnat shartnomasini oʻzgartirish qonuniy boʻlishi uchun 5 ta muhim shart:

1. Ish beruvchi oldingi mehnat shartlarini saqlab qolomaydi.

2. Shartnoma shartlarini tuzatish – bu texnologiyadagi, ishlab chiqarish va mehnatni tashkil etishdagi oʻzgarishlar, ishlar (mahsulot, xizmatlar) hajmining qisqarishi natijasi.

3. Xodimning mehnat vazifasi oʻzgarmaydi.

4. Oʻzgarishlar jamoa shartnomasi yoki jamoa kelishuvi shartlariga nisbatan xodimning holatini yomonlashtirmaydi.

5. Oʻzgarishlar qat’iy ravishda MKga muvofiq amalga oshiriladi.

Ish beruvchining tashabbusi bilan mehnat shartnomasini oʻzgartirishda yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan xatolar:

Mehnat shartnomasi oʻzgarishi qaysi hujjatlar bilan rasmiylashtirilishi kerak:

Oʻzgarishlar hujjatlashtirilishi uchun:

1. Ish beruvchi faqat mehnat shartlarini oʻzgartirish toʻgʻrisida buyruq chiqaradi (agar oʻzgarishlar vaqtinchalik boʻlsa);

2. Taraflar mehnat shartnomasiga qoʻshimcha yozma kelishuv rasmiylashtiradilar (2 nusxada – taraflarning har biri uchun bittadan) va ish beruvchi qoʻshimcha kelishuv asosida buyruq chiqaradi. Bunday hujjatlarning namunaviy shakli mavjud emas, shuning uchun tashkilot ularni mustaqil ravishda ishlab chiqishi mumkin.

E’tibor bering

Qoʻshimcha kelishuv – mehnat shartnomasining ajralmas qismidir. Ya’ni, aslida, qoʻshimcha kelishuv shartlari mehnat shartnomasining oʻziga kiritiladi .

Mehnat shartlari oʻzgarishi haqidagi buyruqni qoʻshimcha kelishuvning mazmuniga  mos tarzda chiqaring va uni xodimga imzo ostida e’lon qiling.

Qoʻshimcha bilimlarni qayerdan olish mumkin

Mavzu – keng, uning barcha oʻziga xos jihatlari va nozik tomonlarini bitta maqolada keltirish imkonsiz. Ammo buni «Yangi MK: nazariyadan amaliyotgacha» kursida amalga oshirish mumkin. Sizni roʻyxatdan oʻtishga taklif qilamiz!

Uning mualliflari – Aleksey NIYaZMETOV va Yuriy FEOKTISTOV sizga quyidagilar haqida batafsil ma’lumot berishadi:

• boshqa ishga vaqtinchalik va doimiy oʻtishni qanday rasmiylashtirish kerak;
• buni xodimning roziligisiz qachon va qanday amalga oshirish mumkin;
• barcha qoidalar boʻyicha vaqtincha xizmat safariga yuborishni qanday rasmiylashtirish kerak;
• sizning kadrlar tartib-taomili sud jarayoni bilan tugamasligi uchun nimaga alohida e’tibor qaratish kerak.

Kadrovik Academy saytida kurs dasturi bilan tanishish va unga yozilish mumkin.