Тавсияномада:

- Ишлаб чиқариш таълими қандай шаклда ўтказилади

- Ишлаб чиқариш таълими шартномасига қандай шартлар киритилиши керак

- Талабгорлар билан шартнома тузишнинг ўзига хос хусусиятлари қандай

- Ўқишни тугатгандан сўнг қандай ҳужжатларни расмийлаштириш керак

Ишлаб чиқариш таълими шартномаси – бу иш берувчи учун нафақат ходимни ўз ташкилоти талабларига кўра тайёрлаш, балки четдан тайёр мутахассисларни изламасдан, уларни жамоа ичида шакллантириш имкониятидир. Бу айниқса ходимларни янги технологияларга тезда мослашишга эҳтиёж туғилганда долзарбдир.

Ишлаб чиқариш таълими қандай шаклда ўтказилади

Иш берувчи ишлаб турган ходимлар билан ҳам, талабгорлар билан ҳам ишлаб чиқариш таълими шартномасини тузишга ҳақли. Бу турли вазиятлар учун маъқул бўлган мослашувчан воситадир: штатдаги ходимни, ишдан ажралмаган ҳолда, қайта ўқитиш ёки ишга жойлашишдан олдин янги ходимни тайёрлаш.

Ўқитиш якка тартибда, бригада, курс шаклида ёки мураббийлик тарзда ташкил этилиши мумкин. Бу иш берувчига жараённи ўз фаолияти ва ходимларнинг эҳтиёжларига мослаштириш имконини беради. Ўқитиш шаклини танлашда қуйидаги жиҳатларни аниқлаш зарур:

• Таълимнинг мақсади: янги касбни эгаллаш, малака ошириш ёки қайта тайёрлаш.

Биринчи навбатда, қандай ходимлар малака оширишга ёки қайта тайёрлашга муҳтожлигини аниқлаш учун, таҳлил қилиш керак. Бу лавозимга қўйиладиган янги талаблар, технологиялардаги ўзгаришлар, янги жараёнларнинг жорий этилиши ёки компания стратегияси билан боғлиқ бўлиши мумкин. Ходимни малака оширишга қандай юбориш ҳақида батафсил – тавсияномада>>

• Ўқиш вақти ва иш режими: ишдан ажралган ёки ажралмаган ҳолда, меҳнат фаолияти билан бирлаштириб.

Ишлаб чиқариш таълими асосий ишдан ажралган ҳолда ёки меҳнат вазифаларини бажариш билан параллел равишда ўтказилиши мумкин. Бироқ ўқиш ва ишлашнинг умумий давомийлиги ҳафтасига 40 соатдан ошмаслиги керак МК 378-моддаси. Истисно 18 ёшга тўлмаган ёхуд I ёки II гуруҳ ногиронлиги бўлган ходимлар учун назарда тутилган – улар учун иш ва ўқиш давомийлиги 36 соатдан ошмаслиги керак. Масалан, II гуруҳ ногиронлиги бўлган ходим ишдан ажралмаган ҳолда ўқитилади. Иш ҳафтаси 30 соат, ўқиш учун яна 6 соат ажратилган.

Бунда, иш берувчи билан келишувга кўра, агар ходим иш ва ишлаб чиқариш таълимини бирга қўшса, у ўз лавозим мажбуриятларини тўлиқсиз иш вақти шартларида бажаришга ҳақли.

Муҳим

Ишлаб чиқариш таълими шартномаси амал қилаётган вақтда ходимни ўқиш билан боғлиқ бўлмаган ишдан ташқари ишларга ёки хизмат сафарларига жалб қилиш мумкин эмас.

Ишлаб чиқариш таълими шартномасига қандай шартлар киритилиши керак

Ишлаб чиқариш таълими шартномасини икки нусхада ёзма шаклда тузинг. Унга қуйидаги асосий пунктларни киритинг:

Ишлаб чиқариш таълими шартномаси шартларини фақат тарафларнинг келишувига кўра ўзгартириш мумкин. Бунинг учун ёзма шаклда қўшимча битим тузинг.

Талабгорлар билан шартнома тузишнинг ўзига хос хусусиятлари қандай

Талабгор билан шартнома янги касбни ўзлаштириш учун тузилади, бунда ўқиш вақти меҳнат стажига кирмайди, чунки томонлар ўртасида меҳнат муносабатлари юзага келмайди. Бироқ, агар шартномада назарда тутилган бўлса, иш берувчи ўқиш тугагандан сўнг иш ўрнини бериши шарт. Бунда таълимдан муваффақиятли ўтган талабгорга дастлабки синов белгиланиши мумкин эмас. Агар ўқувчи ишлаб чиқариш таълимини тугатгандан сўнг узрли сабабларсиз ишга киришмаса, иш берувчи ўқиш учун тўланган стипендияни қайтариб беришни талаб қилиш ҳуқуқига эга. Бундан ташқари, ўқувчи иш берувчининг ўқиш учун қолган барча харажатларини ҳам қоплаши керак бўлади. Харажатлар даъвогар ўқишни тугатгандан кейин ишлаб бермаган вақтга мутаносиб равишда ҳисобланади.

Ўқиш тугагандан сўнг қандай ҳужжатлар расмийлаштирилади

Ишлаб чиқариш таълими тугаллангандан сўнг иш берувчи, олинган билимларни баҳолаш учун, аттестация ёки имтиҳон ўтказиш ҳуқуқига эга. Ва ундан кейин ўқувчи олинган малакага мос келадиган лавозимга тайинланади.

Агар ўқувчи талабгор (штатдан ташқари ходим) бўлса, иш берувчи у билан ўқувчилик шартномасида назарда тутилган шартларда меҳнат шартномаси тузиши шарт. Шунингдек янги ходимни унинг вазифалари, локал ҳужжатлари, Ички меҳнат тартиби қоидалари ва иш жадвали билан таништириши керак.