Mehnat shartnomasini fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega shartnomadan qanday farqlash mumkin

Tashkilotingizda u yoki bu mutaxassisning mehnatidan foydalanishdan avval, u bilan tuziladigan shartnoma turi – mehnat yoki fuqarolik-huquqiy xususiyatga egami – aniqlashtirib oling. Buning uchun boʻlgʻusi ishning xususiyatini hisobga olish kerak. Agar shaxsning faoliyati ma’lum bir lavozim, kasb yoki mutaxassislik  boʻyicha doimiy boʻlsa, mehnat shartnomasini tuzing.

Misol uchun, xodim 4 oy davomida fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega  shartnoma boʻyicha buxgalterning vazifalarini bajarib kelmoqda. Rahbariyat bu bilan sun’iy ravishda mehnat munosabatlarini fuqarolik-huquqiy xususiyatga egasi bilan almashtirmoqda.

Mavzu boʻyicha materiallar:

• Bosh buxgalter fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega  shartnoma boʻyicha ishlay oladimi? Bu holatda u nima uchun javobgar boʻladi;
• Vakansiya boʻlganda xodim fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega  shartnoma boʻyicha ishlaydi.

Yangi Mehnat kodeksi xodim bilan ish beruvchi oʻrtasidagi yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlarni haqiqatda tartibga soladigan fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega shartnomalar tuzishga toʻgʻridan-toʻgʻri taqiq kiritdi .

Mehnat shartnomasi boʻyicha qabul qilingan xodim tashkilot shtatiga hisobga olinadi, unga quyidagilar toʻliq tatbiq qilinadi:

1) mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilik;

2) korxonada oʻrnatilgan mehnat shartlari.

Bunday xodim ichki mehnat tartibi qoidalariga, mehnat rejimiga, ish beruvchining uning ishiga doir koʻrsatmalariga va boshqa shartlarga  boʻysunishi shart.

Bundan tashqari mehnat shartnomasi asosida ishlaydigan xodimga bir qator kafolatlar taqdim qilinadi. Ular orasida:

• mehnatga haq toʻlash har oyda kamda ikki martadan ;
• korxonaning mahalliy hujjatlari bilan belgilangan mukofotlar, qoʻshimcha toʻlovlar, ustamalar, ragʻbatlantiruvchi toʻlovlar  ;
• mehnat va ijtimoiy ta’tillar (homiladorlik va tugʻish, bola parvarishi boʻyicha, oʻquv, ijodiy ta’tillar)   ;
• vaqtincha mehnatga layoqatsizlik boʻyicha nafaqa toʻlash ;
• va boshqalar.

Ushbu kafolatlar fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega shartnoma  boʻyicha ishlaydigan xodimlarga tatbiq qilinmaydi. Fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega shartnoma boʻyicha tomonlarning majburiyatlarini Mehnat kodeksi emas, balki Fuqarolik kodeksi tartibga soladi.

Fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega  shartnomani qachon tuzish mumkin

Siz muayyan ishlarni bajaradigan yoki bir martalik yoki davriy tusdagi xizmatlarni koʻrsatadigan shaxslar bilan fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega shartnomalar tuzishingiz mumkin. Bunga pudrat shartnomasi misol boʻla oladi.

Pudrat shartnomasi boʻyicha bir tomon (pudratchi) boshqa tomonning (buyurtmachining) topshirigʻi boʻyicha muayyan ishlarni bajarish va uning natijasini buyurtmachiga belgilangan muddatda topshirish majburiyatini oladi. Buyurtmachi esa ish natijasini qabul qilish va toʻlash majburiyatini oladi . Bunday shartlarda, masalan, tashkilot veb-saytini ishlab chiqish uchun shartnoma tuzish mumkin.

Fuqarolik-huquqiy tusdagi shartnomaning predmeti boʻlib bajarilgan ish yoki koʻrsatilgan xizmatning (tayyorlangan buxgalteriya hisoboti, qurilgan yoki ta’mirlangan bino, yetkazib berilgan yuk, ishlab chiqilgan dasturiy mahsulot va boshqalar) aniq yakuniy natijasi sanaladi. Bunda

fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega  shartnoma boʻyicha ishni bajarayotgan shaxs:

• shartnomaning boshqa tomoniga (buyurtmachiga) boʻysunmaydi;
• korxona shtatida roʻyxatda turmaydi va mehnat jamoasining a’zosi sanalmaydi;  
• unga nisbatan intizomiy jazo choralarini qoʻllab boʻlmaydi;  
• unga mehnat daftarchasi yuritilmaydi;
• ta’tillar berilmaydi, shu jumladan – ijtimoiy;
• ish haqi miqdori va muddatlari kelishuv boʻyicha belgilanadi;
• mehnat shartnomasi boʻyicha ishlaydigan xodimlar uchun belgilangan kafolatlar unga nisbatan tatbiq qilinmaydi.

Mehnat shartnomasining fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega shartnomadan asosiy farqlari:

Tushuntirishni «Norma» eksperti Valeriya LYaNDRES yangiladi