Қачон иш берувчи ишдан бўшатиш нафақасини тўлаши шарт (жадвал)

preview

Ишдан бўшатиш нафақаси - бу йўқотилган иш ҳақини ўзига хос компенсация қилиш, ишдан бўшатиш ҳолати учун тўлов . Қандай ҳолларда иш берувчи уни тўлаши шартлиги ҳақида «Норма»нинг меҳнат ҳуқуқи бўйича эксперти Ленара ХИКМАТОВА гапириб берди. Нафақани қандай ҳисоблаш кераклигини  buxgalter.uz эксперти Татьяна Лимарева тушунтириб берди.

Қачон тўланади?

Ленара ХИКМАТОВА:

– Ишдан бўшатиш нафақаси меҳнат шартномаси бекор қилинган куни ишдан бўшатиш тўғрисидаги буйруқ асосида  (сабаблар кўрсатилган ҳолда) тўланади. Нафақа тўлаш ҳақида алоҳида буйруқ чиқариш зарур эмас.

Ишдан бўшатиш нафақаси миқдори -ўртача ойлик иш ҳақидан кам бўлмаган миқдорда . Ўртача ойлик иш ҳақини ҳисоблаб чиқариш тартиби 11.03.1997 йилдаги 133-сон ВМҚнинг 6-иловаси билан тасдиқланган.

Ишдан бўшатиш нафақаси нафақат иш берувчининг ташаббуси билан МК 100-моддасининг алоҳида бандлари бўйича ишдан бўшатишда, балки меҳнат шартномасини бекор қилишнинг бошқа асосларида ҳам тўланади:

  • тарафлар ихтиёрига боғлиқ бўлмаган, МКнинг 106-моддаси алоҳида бандларида назарда тутилган ҳолатларга биноан;
  • ходим янги меҳнат шартлари асосида ишни давом эттиришни рад этганлиги сабабли .

Чалкашмаслик учун жадвалдан фойдаланинг:

Меҳнат шартномасини бекор қилиш асоси

 

Ишдан бўшатиш нафақаси тўланади 

Ишдан бўшатиш нафақаси тўланмайди  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 МКнинг 100-моддаси

Меҳнат шартномасини иш берувчининг ташаббуси билан бекор қилиш

1. Технологиядаги, ишлаб чиқариш ва меҳнатни ташкил этишдаги ўзгаришлар, ходимлар сони (штати) ёки иш хусусиятининг ўзгаришига олиб келган ишлар ҳажмининг қисқарганлиги ёхуд корхонанинг тугатилганлиги

 

3. Ходимнинг ўз меҳнат вазифаларини мунтазам равишда бузганлиги

2. Ходимнинг малакаси етарли бўлмаганлиги ёки соғлиғи ҳолатига кўра бажараётган ишига нолойиқ бўлиб қолиши

 

4. Ходимнинг ўз меҳнат вазифаларини бир марта қўпол равишда бузганлиги

5. Ўриндошлик асосида ишламайдиган бошқа ходимнинг ишга қабул қилиниши муносабати билан, шунингдек меҳнат шартларига кўра ўриндошлик иши чекланиши сабабли ўриндошлар билан меҳнат шартномасининг бекор қилинганлиги

 

 

6. Корхона раҳбари, унинг ўринбосарлари, бош бухгалтер билан, корхонада бош бухгалтер лавозими бўлмаган тақдирда эса, бош бухгалтер вазифасини амалга оширувчи ходим билан тузилган меҳнат шартномаси мулкдорнинг алмашиши сабабли бекор қилинганлиги

 

 

7. Ходимнинг пенсия ёшига тўлганлиги, қонун ҳужжатларига мувофиқ ёшга доир давлат пенсиясини олиш ҳуқуқи мавжуд бўлганда

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

МКнинг 106-моддаси

Меҳнат шартномасининг тарафлар ихтиёрига боғлиқ бўлмаган ҳолатлар бўйича бекор қилиниши

1-б. Ходим ҳарбий ёки муқобил хизматга чақирилган тақдирда 

3-б. Ходимни жазога маҳкум этган суднинг ҳукми қонуний кучга кирган тақдирда, башарти бунинг натижасида ходим аввалги ишини давом эттириш имкониятидан маҳрум этилган бўлса, шунингдек ходим суднинг қарорига биноан ихтисослаштирилган даволаш-профилактика муассасасига йўлланган тақдирда;

 

2-б. Шу ишни илгари бажариб келган ходим ишга тикланган тақдирда, шунингдек Олий Мажлиснинг Қонунчилик палатаси депутати ва Сенатда доимий асосда ишлаган Сенат аъзоси ваколатлари муддати тугаганлиги ёки Олий Мажлиснинг Қонунчилик палатаси ҳамда Сенат тарқатиб юборилганлиги муносабати билан аввалги лавозимига (ишига) қайтган тақдирда

 

 

4-б. Ишга қабул қилиш юзасидан белгиланган қоидалар бузилганлиги муносабати билан, агар йўл қўйилган қоидабузарликни бартараф этишнинг имкони бўлмаса ва у ишни давом эттиришга тўсқинлик қилса. Ишга қабул қилиш юзасидан белгиланган қоидалар ходимнинг айби билан бузилган ҳоллар (суднинг муайян лавозимни эгаллаш ёки муайян фаолият тури билан шуғулланиш ҳуқуқидан маҳрум этиш ҳақидаги ҳукмини яшириш, сохта ҳужжатлар тақдим этиш ва ҳоказо) бундан мустасно

 

5. Ходимнинг вафоти муносабати билан

 

 

6. Қонунда назарда тутилган бошқа ҳолларда

 

МКнинг 89-моддаси

4-қ. Ходим билан меҳнат шартномасининг у янги меҳнат шартлари асосида ишлашни давом эттиришни рад этганлиги сабабли бекор қилиниши

 

 

Агар меҳнат шартномаси бошқа асосларга биноан бекор қилинса, МКнинг 109-моддаси ишдан бўшатиш нафақаси тўланишини назарда тутмайди. Айнан:

  • тарафларнинг келишувига кўра ;
  • ходимнинг ташаббуси билан ;
  • муддатли меҳнат шартномасининг муддати тугаши муносабати билан ;
  • меҳнат шартномасида назарда тутилган асосларга кўра ;
  • янги муддатга сайланмаганлиги (танлов бўйича ўтмаганлиги) ёхуд сайланишда (танловда) қатнашишни рад этганлиги муносабати билан.


Қандай ҳисоблаб чиқарилади?

Татьяна ЛИМАРЕВА: 

– Ишдан бўшатиш нафақасининг миқдори ўртача ойлик иш ҳақидан кам бўлиши мумкин эмас. Локал тартибда ишдан бўшатиш нафақаси миқдорини қонунчиликда белгиланганига нисбатан оширилган миқдорда тўлашни назарда тутиш мумкин.

Ишдан бўшатиш нафақаси ходимнинг бошқа даромадларига киради, ЖШДС солинади ва ижтимоий солиқ солинмайди.

Мисол
Ишдан бўшатиш нафақаси ҳисоб-китоби

 

Ходим билан МКнинг 100-моддаси 2-қисми 1-бандига биноан (штат қисқариши муносабати билан) меҳнат шартномаси бекор қилинмоқда - ўртача ойлик иш ҳақи миқдорида ишдан бўшатиш нафақасини тўлаш билан. Ишдан бўшатиш кунида маоши - 2 800 000 сўм.

Охирги 12 ой учун у 5 000 000 сўм миқдорида қўшимча тўловлар олди.

Ўртача ойлик иш ҳақини ҳисоблаб чиқарамиз:

2 800 000 + 5 000 000 : 12 = 3 216 666,67 сўм.

Ушбу сумма ходимга ишдан бўшатиш нафақаси сифатида тўланади.

Эътибор беринг

МКнинг 67-моддасига мувофиқ меҳнат шартномасини МКнинг 100-моддаси 2-қисми 1-бандига биноан бекор қилишда бўшатилаётган ходимларга ишдан бўшатиш нафақаси ва иш қидириш даврида, бироқ 2 ойдан кўп бўлмаган муддатда ўртача ойлик иш ҳақини тўлаш кафолатланган.

“Аҳоли бандлиги тўғрисида”ги Қонуннинг 49-моддасига асосан, Агар ходимлар меҳнат шартномаси бекор қилинганидан кейин 30 календарь кун ичида маҳаллий меҳнат органида иш қидираётган шахс сифатида рўйхатдан ўтса, улар маҳаллий меҳнат органи томонидан берилган маълумотнома бўйича учинчи ой учун ҳам аввалги иш жойидан ўртача ойлик иш ҳақи олиш ҳуқуқига эга бўлади.

Эътибор беринг
Ходимни қандай асосларга биноан ишдан бўшатиш мумкинлиги ва ишдан бўшатишни қандай тўғри расмийлаштиришни Меҳнат вазирлиги ва “Норма” экспертларининг тавсияларида бу ерда ва бу ерда ўқинг.

 

 

Ўзбекистонда меҳнат шартномасини бекор қилиш - меҳнат шартномасини бекор қилиш учун асослар ва меҳнат шартномасини бекор қилиш жараёни меҳнат шартномасини бекор қилиш, ўзбекистонда меҳнат шартномасини бекор қилиш, ўзбекистонда меҳнат шартномасини бекор қилиш, меҳнат шартномасини бекор қилиш Ўзбекистонда меҳнат шартномасини бекор қилиш. Ўзбекистонда меҳнат шартномасини бекор қилиш учун асослар. Меҳнат шартномасини бекор қилиш жараёни. Бу эрда меҳнат шартномасини бекор қилиш тўғрисидаги маълумотлар, шунингдек, меҳнат шартномасини бекор қилиш сабаблари /ru/publish/doc/text175469_qachon_ish_beruvchi_ishdan_bushatish_nafaqasini_tulashi_shart_jadval1