Ишга қабул қилишни ёзма рад этиш қандай тузилади

22.07.2025
author avatar

Раиса ДОГОВОРОВА

«Kadrovik PRO» бош муҳаррири

Номзодга қачон рад жавобини бериш мумкин

Иш берувчи, агар бунинг учун объектив асослар мавжуд бўлса, номзодни ишга қабул қилишни рад этишга ҳақли. Бироқ тўғри келмайдиган талабгорларга эҳтиёткорлик билан жавоб бериш керак. Ишга қабул қилишни ғайриқонуний равишда рад этиш судда кўриш жараёнига айланиб кетиши мумкин. Бу эса маъмурий ёки ҳатто жиноий жавобгарликка тортилган тақдирда компаниянинг обрўсига путур етказади.

Kadrovik.uz тавсия қилади
Ишга қабул қилишни рад этиш қачон ғайриқонуний бўлиши ва ишга қабул қилишни қонунга хилоф равишда рад этганлик учун қандай жавобгарлик мавжудлиги ҳақида батафсил тавсияномада билиб олинг.

Номзодга иккита асосга кўра рад жавобини бериш мумкин: шахснинг ишбилармонлик фазилатлари лавозим талабларига жавоб бермайди ёки қонун талабгорга ушбу лавозимда ишлашни тақиқлайди.

Иш берувчи қачон рад этиши керак

Иш берувчи қачон рад этишга ҳақли

  • ёш бўйича чекловлар мавжуд;
  • ходим мажбурий бўлган дастлабки тиббий кўрикдан ўтмаган ёки тиббий кўрик натижаларига кўра бундай иш унга тўғри келмайди;
  • талабгорга муайян лавозимларни эгаллаш тақиқланган;
  • ўзаро яқин қариндош ёки қуда томондан қариндош бўлган шахсларнинг битта давлат ташкилотида бирга хизмат қилиши, агар улардан бири иккинчисига бевосита бўйсунадиган ёки унинг назорати остида бўладиган бўлса;
  • агар келажакдаги иш учун махсус таълим ёки махсус тайёргарлик талаб этиладиган бўлса, аммо номзоднинг дипломи ёки бошқа ҳужжати (гувоҳнома, сертификат ва бошқалар) бўлмаса. Масалан, педагогик фаолият билан тегишли маълумот ва касбий тайёргарликка эга бўлган шахслар шуғулланишга ҳақли.

 

  • номзоднинг лавозим мажбуриятларини бажариш учун тажрибаси ёки малакаси етарли эмас;
  • номзод танловдан ўтмади ёки касбий фазилатлари бўйича кўпроқ мос келадиган бошқа номзодга имкониятни бой берди;
  • бўш иш ўрни ёпилган ёки унга танлов тўхтатилган;
  • суҳбат жараёнида маълум қилинган маълумотларга номувофиқликлар аниқланган;
  • иш берувчи бўш иш ўрнига қўйиладиган талабларни ўзгартиришга қарор қилди;
  • номзод ишга қабул қилиш чоғида талаб этиладиган ҳужжатларни тақдим этмади;
  • тарафлар меҳнат шартномаси шартлари бўйича келишувга эришмади.

Талабгорга рад жавобини қандай бериш керак

Ишга қабул қилишни ёзма равишда рад этиш – мажбурий тартиб-таомил эмас. Кўпинча қарор суҳбат пайтида ёки ундан кейин оғзаки, телефон ёки электрон почта орқали маълум қилинади. Бироқ баъзида номзод рад этиш сабабларини расман тушунтиришни талаб қилади. Бундай ҳолда иш берувчи 3 кун ичида ёзма жавобни тақдим этиши шарт (МК 119-моддаси 3 қисми).

Маслаҳат
Талабгорга ҳурматни сақлаш муҳим. Тўғри ва хайрихоҳлик билан билдирилган рад жавоби салбий кайфиятни камайтиради, иш берувчининг обрўсини сақлаб қолади ва номзодга танловда қайта иштирок этиш имкониятини беради.

Ёзма рад жавобига қўйиладиган асосий талаб – у қонуний бўлиши керак. Хатда номзоднинг ишбилармонлик фазилатлари билан бевосита боғлиқ бўлган аниқ сабаб кўрсатилиши керак.

Рад этиш қандай тузилади

Рад этиш хатини ташкилот бланкида расмийлаштиринг. Уни бош директор ёки ишга қабул қилиш ваколатига эга бўлган бошқа мансабдор шахс имзолайди.

Хатни тузишда ишчан, лекин шу билан бирга хушмуомала оҳангдан фойдаланинг. Бўш иш ўрнига қизиқиш билдирганлик ёки танловда иштирок этганлик учун миннатдорчилик билдиришдан бошланг. Рад этишни қўполликсиз баён этинг, «Сиз бизга тўғри келмайсиз», «Биз яхшироқ бўлган бошқа номзодни танладик» каби иборалардан фойдаланманг.

 Агар хоҳласангиз, конструктив фикр-мулоҳазаларни қўшинг – масалан, қандай кўникмаларни ривожлантириш кераклигини. Хатни муваффақият тилаш ва такрор ўзаро ҳамкорлик қилиш имконияти билан якунланг.

Мисол
Тўғри рад этиш
Ассалому алайкум, Фарҳод Фарҳодович!
Компаниямизга қизиқиш ва унда ишлаш истагини билдирганингиз учун миннатдормиз.
Афсуски, биз ҳозирча сизни «Департамент раҳбари» лавозимига таклиф қилишга тайёр эмасмиз, чунки ҳозирда ушбу лавозимга ходимларни излаш ва танлаш амалга оширилмаяпти.
Сизнинг резюменгиз бизнинг маълумотлар базамизда қолади ва тажрибангиз ҳамда билимингизга мос келадиган бўш иш ўрни пайдо бўлиши биланоқ, биз дарҳол сиз билан боғланамиз.
Ҳурмат билан,
HR хизмати раҳбари И.И.Ибрагимов
Эътибор беринг
Талабгорларга жинси, ёши, миллати, ҳомиладорлиги ва касбий кўникмаларига боғлиқ бўлмаган бошқа сабабларга кўра рад жавобини бериш мумкин эмас
Мисол
Асоссиз рад этиш
Ассалому алайкум, Фарҳод Фарҳодович!
Компаниямизга қизиқиш ва унда ишлаш истагини билдирганингиз учун миннатдормиз.
Афсуски, биз ҳозирча сизни «Департамент раҳбари» лавозимига ишга таклиф қилишга тайёр эмасмиз, чунки ҳамкасбларимизнинг тавсиясига кўра, бизга яхшироқ кўринган бошқа номзодни таклиф қилдик.
Ҳурмат билан,
HR хизмати раҳбари И.И.Ибрагимов

Резюме олиш босқичида рад этиш 

Резюме олиш босқичида рад этиш энг кам зиддиятли ҳисобланади ва кўпинча ҳатто расмийлаштирилмайди – аксарият резюмелар жавобсиз қолади. Бироқ агар компания пухта ўйланган HR сиёсатига амал қилса, у номзодга илтифотли шаклда резюмени олганлиги ва кўриб чиққанлигини тасдиқловчи электрон хат юбориши мумкин. Бундай мактубда резюме ҳисобга олингани ва мос келадиган позиция пайдо бўлганда ҳамкорлик қилиш мумкинлигини англатган ҳолда нейтрал, аммо хайрихоҳлик оҳангини сақлаб қолиш муҳим. Бундай ёндашув иш берувчининг ижобий имижини шакллантиради.

Рад этишнинг тахминий намунасини ҳавола бўйича>> юклаб олинг

Суҳбат босқичида рад этиш 

Биринчи суҳбат босқичида рад этиш – бу одатий вазият ва учрашувдан сўнг номзодни эътиборсиз қолдириш одобсизлик ҳисобланади. Талабгор тўғри келмаган бўлса ҳам, у аниқ жавоб олиши керак – кўпинча бу қисқа хушмуомала хабар. Хатда ажратилган вақт учун миннатдорчилик билдириш, хайрихоҳлик оҳангини сақлаб қолиш ва келажакда ҳамкорлик қилиш имкониятини таъкидлаш муҳимдир.

Рад этишнинг тахминий намунасини ҳавола бўйича>> юклаб олинг

Танлов ўтказиш босқичида рад этиш 

Танлов асосида саралаб олиш босқичида рад этиш жуда ҳам нозик ёндашувни талаб қилади. Номзодлар баҳолашнинг бир нечта босқичларидан ўтишган, эҳтимол, тестлар ва суҳбатлардан ҳам муваффақиятли ўтишган, шунинг учун рад этиш улар учун оғриқли бўлиши мумкин. Номзодларга шахсий хат юбориш, танловдаги иштироки учун миннатдорчилик билдириш ва уларнинг саъй-ҳаракатларини эътироф этиш муҳимдир. Матнда юқори рақобатни таъкидлаш ва танлов бошқа даъвогар фойдасига амалга оширилганлигини тушунтириш мумкин. Бунда хатда ишга қабул қилишни рад этишнинг қонуний асослари кўрсатилиши керак.

Маслаҳат
Зарур бўлса, номзод иштирок этган аниқ танлов босқичлари ҳақида фикр билдириб ўтинг

Рад этишнинг тахминий намунасини ҳавола бўйича>> юклаб олинг

Меҳнат шартномасини имзолаш босқичида рад этиш 

Меҳнат шартномасини имзолаш босқичида рад этиш ҳар икки тараф учун ҳам ёқимсиз ҳолат. Номзод танловнинг барча босқичларидан ўтган ва иш бошлаш учун психологик жиҳатдан тайёр, шунинг учун рад этиш жуда нозик ёндашувни талаб қилади. Бунинг сабаби, масалан, номувофиқликни якуний текшириш чоғида аниқланган мутахассислик бўйича иш тажрибасининг йўқлиги ёки тарафлар меҳнат шартномаси шартлари бўйича келишувга эришмаган ҳоллар бўлиши мумкин. Хабарномани кечиктирмаслик муҳим. Иш берувчи 3 кун ичида ёзма жавоб тақдим этиши шарт.

Рад этишнинг тахминий намунасини ҳавола бўйича>> юклаб олинг

Тушунтиришлар материал эълон қилинган пайтда амалда бўлган нормаларни ҳисобга олган ҳолда тайёрланган ва экспертлар фикрини акс эттиради. Якуний қарорни фойдаланувчи аниқ вазиятларни ҳисобга олган ҳолда мустақил равишда қабул қилади
Kadrovik.uz янгиликларини биринчи бўлиб олиш учун Telegram-каналга обуна бўлинг